مەرەما من ب رەهەندان چییە؟
نەخشەیەک بوو تێگەهەشتنا رەهەندان
ئەز دێ د ئەڤێ نڤیسانێ دا، پێکولێ کەم، ب ساناهیترین و کورتترین رێک ب دەمە بەرچاڤکرن، کا ئەڤ پروژە یان رێکا هزرکرنا من یانژی فەلسەفەیا من ب گشتی چییە و لسەر چ هاتییە ئاڤاکرن.
ئەز پەیڤا رەهەند بکاردئینم، ژبەرکو پەیڤەکە، نەیا گرێدای ب چ لایەکی ڤە.
رەهەند = بُعْد = Dimension
ل ڤێرێ: رەهەندێت تێگەهەشتنێ ـ ئەز دبێژم، کو تێگەهەشتنێ رەهەندێت جودا یێت هەین. مروڤ د رەهەندێت جودا دا تێگەهەشتنێ دکەن. ژ بو ب ساناهیکرنا تێگەهەشتنا بابەتی، ئەز هندەک رەهەندان ب ناڤدکەم، بەلێ پا رەهەند د بێ دویماهی و نە د دەستنیشانکرینە.
گوتنا من یا سەرەکی:
هەر گوتن و کریارەک، یانژی هەر بویەرەک، د بنیاتێ خو دا، راستییە.
مەرەما من نە بهایێت رەوشتی یانژی رەهاکرنا راستییێ یە. وەکی یا دیار، بهایێت رەوشتی (دروستە و خەلەتە) و رەهاکرن و ئێکانەکرنا راستییێ، بتنێ دەربرینێ ژ دیتنا کومەکێ (یانژی ب هویری) دیتنا کەسەکی دکەت، کا چەوا دیتنا چاڤێ من بو چاڤێ من هەمی دیتنە و دیتنا راست و ئێکانەیە، هەروەسا رێکا هزرکرنا من، بو من هزرا ئێکانەیە.
ل دەمێ دهێتە گوتن: (ئەڤ کریارە یا خەلەتە) و پتریا مروڤان دگەل ئەڤێ گوتنێ بن، رامان ژێ ئەوە، کو ئەڤ کومە یێ د رەهەندەکێ دەستنیشانکری دا پێکڤە هزردکەن. مەرەما وان ب پەیڤا (خەلەت) گەلەک یا بەرتەنگ و دەستنیشانکری و نەیا سەربەخو یە، بەلکو پێتڤی گەلەک مەرجایە و ئێک ژ مەرجان ئەوە، کو مروڤ خو د ئەوی رەهەندی دا ئاسێ بکەت.
گوتنا دووێ:
ئەم دگەل ئێک نا ئاخڤین، بەلکو دبەرئێکرا د ئاخڤین.
بێ گومان، ئەم هزردکەین کو ئەم دگەل ئێک د ئاخڤین، ژبەرکو هوسا دهێتە بەرچاڤ کو ئەم یێ دانوستاندنان دکەین، لێ ئەم هەتاکو هەست ژی پێ دکەین، کو ئەم یێ دبەرئێکرا د ئاخڤین، بتنێ ئەم تێناگەهین کا ئەڤە چ هەستەکە٠ دبەرئێکرا ئاخڤتن، مەرەمامن ژێ ئەوە، کو ئاخڤتن دبەر ئاخڤتنێ را دچیت، ژبەر ئەم ژ رەهەندێت جودا (دگەل ئێک) د ئاخڤین.
بو نموونە، پسیارەکا بەرنیاس یا هەی: تو پتر حەش دەیکا خو دکەی یان بابێ خو؟ دێ کەسێ پسیارلێکری بەرسڤ دەت و بێژیت: ئەڤ پسیارە یا خەلەتە، ژبەر حەژێکرنا هەردوویان پێتڤییە یەکسان بیت.
پسیار ژ رەهەندێ ئەگەرییە و مەرەم ژێ ئەوە کا لدویڤ حەزێت تە یێت کەسی و ب چ (ئەگەر) تو پتر حەش ئێک ژ دەیبابان دکەی. ئانکو پسیار ل ڤێرێ لدور (ئەگەرێت ماددی)ـیە، بەلێ پا بەرسڤ ژ رەهەندێ بهایێت رەوشتییە. بێ گومان ئەڤ پسیارە نە یا د جهێ خو دایە، لێ بتنێ د رەهەندێ رەوشتی دا. د رەهەندێ ماددی دا پسیار یا بێ کێماسییە و د جهێ خو دایە.
ژ ئەنجامێ ئەڤێ ژ ئێک نە جوداکرنا رەهەندان، ئەم د ئێک ناگەهین و کار و گوتنێت کەسێت دی ب دروست یان خەلەت ددانین و ب ئەزمانێ راستییەکا رەها یا ئێکلاکری. بەلێ پا راستی بتنێ راستییا تەیە و لا بتنێ لایێ تەیە.
هەر تشتەک د رەهەندێ خو دا راستییەکا تەمامە.
سەهەند شێروان